Instalacja i podłączenie asystenta¶

Główna droga — bez żadnego polecenia: trzy programy we właściwej kolejności i jedno gotowe zapytanie. Zajmuje 30–40 minut, większość czasu to pobieranie.

Dlaczego nie czat na stronie

Na czacie na claude.ai czy chatgpt.com Nyshporka nie działa: czat odpowiada tekstem i nie ma dostępu do Twojego dysku. Potrzebny jest program-asystent, który rozmawia tak samo jak czat, ale sam wykonuje działania na komputerze i pyta o zgodę przed każdym z nich.

To samo na wideo

Lekcje 3–5 serii wideo pokazują instalację w Windows krok po kroku. Asystentem na wideo jest Codex (zob. „Inni asystenci” niżej); z Claude Desktop kolejność jest ta sama: Git, Nyshporka, asystent, folder roboczy, gotowe polecenie. Lekcje są po ukraińsku, z napisami, które YouTube przetłumaczy na Twój język.

Czego potrzeba¶

Windows 10 lub 11, macOS albo Linux.
Około 5 GB wolnego miejsca: modele odczytu i wszystko, czego potrzebują — 2.5 GB.
Subskrypcja Claude Pro lub Max — dla Claude Desktop (plany). Albo subskrypcja ChatGPT — dla Codex. Sama Nyshporka jest bezpłatna: płacisz tylko za asystenta.

Krok 1. Git for Windows¶

Pobierz Git for Windows i zainstaluj, wszędzie klikając „Next”. Bez niego w Claude Desktop nie otwiera się zakładka Code, a Nyshporce jest potrzebny do zainstalowania modeli odczytu. Na macOS Git zwykle już jest.

Krok 2. Zainstaluj Nyshporkę¶

Nyshporkę instaluje się po Git for Windows: bez niego nie zainstaluje się program odczytu rękopisów. Asystenta — na końcu (dlaczego — w kroku 3).

WindowsmacOS i Linux

Pobierz instalator i uruchom go.
Jeśli Windows pisze „System Windows ochronił ten komputer” — „Więcej informacji” → „Uruchom mimo to”. Tak Windows wita każdy program, który pobrało jeszcze niewiele osób.
Na stronie «Де жити Нишпорці» (Gdzie będzie mieszkać Nyshporka) wybierz folder na dysku z dużą ilością miejsca (potrzeba około 10 GB), na przykład D:\Genealogy\Nyshporka. W tym jednym folderze będzie wszystko: program, silniki odczytu i Twoje badania.
Na pytaniu «Що ставимо» (Co instalujemy) zostaw «Усе (рекомендовано)» (Wszystko, zalecane). Lekki zestaw to tylko katalogi archiwów, bez odczytu rękopisów i bez wyszukiwania rodu.
Na końcu zostaw zaznaczone oba pola: «Запустити Нишпорку» (Uruchom Nyshporkę) otworzy aplikację w przeglądarce (to Twój komputer, a nie strona internetowa: działa też bez internetu), a drugie otworzy tę instrukcję przy następnym kroku.

Otwórz „Terminal”, wklej jeden wiersz i naciśnij Enter:

curl -LsSf https://raw.githubusercontent.com/SERGIUSH-UA/nyshporka/main/install/unix.sh | sh

Gdy skrypt skończy, zamknij okno terminala.

Krok 3. Claude Desktop¶

Pobierz aplikację: Windows, macOS.
Uruchom ją i zaloguj się na swoje konto.
Kliknij zakładkę Code u góry pośrodku.

Jeśli Claude był już zainstalowany na komputerze

Zamknij go całkowicie — prawym przyciskiem na ikonie przy zegarze → „Zakończ” (Quit) — i otwórz ponownie. Program zapamiętuje, gdzie szukać poleceń, w chwili uruchomienia, więc o świeżo zainstalowanej Nyshporce nie wie. Objaw: asystent pisze, że polecenia nysh nie znaleziono.

Krok 4. Otwórz folder roboczy¶

W zakładce Code, zanim cokolwiek napiszesz:

Wybierz Local — asystent będzie pracował na Twoim komputerze.
Select folder → folder wybrany w instalatorze na stronie «Де жити Нишпорці» (Gdzie będzie mieszkać Nyshporka), domyślnie Документи\Нишпорка (Dokumenty\Nyshporka). Tam będą skany, odczytany tekst i notatki. Jeśli zapomnisz, gdzie on jest, ścieżka jest zapisana na dole strony głównej aplikacji.
Tryb uprawnień — Manual: asystent będzie pytał przed każdym działaniem, a Ty widzisz, co dokładnie robi.

Krok 5. Wklej gotowe zapytanie¶

Skopiuj cały tekst do pola wpisywania i naciśnij Enter:

Przeczytaj https://raw.githubusercontent.com/SERGIUSH-UA/nyshporka/main/AGENTS.md
Najpierw krótko powiedz mi, czym jest Nyshporka i co teraz zrobimy.
Potem zrób według instrukcji wszystko, żeby Nyshporka była gotowa na tym komputerze: sprawdź
komputer, w razie potrzeby zainstaluj silniki odczytu i modele i umieść skille dla wszystkich
projektów. Każdy krok tłumacz mi prostymi słowami.
Gdy wszystko będzie zielone — zapytaj, jakiego nazwiska szukam i w jakich zapisach.

Asystent przeczyta instrukcję napisaną dla niego i, za każdym razem pytając o zgodę:

sprawdzi komputer (nysh doctor);
zainstaluje modele odczytu (nysh htr install, nysh models get) — to najdłuższy krok, około 2.5 GB;
umieści skille — gotowe schematy pracy (nysh skills install --user);
zapyta, jakiego nazwiska szukamy.

Gotowe, gdy asystent mówi, że sprawdzenie przeszło bez czerwonych wierszy, i pyta o nazwisko. Dalej — „Jak pracować”.

Inni asystenci¶

Codex (OpenAI, subskrypcja ChatGPT): aplikacja lub wersja dla terminala. Kroki 1 i 2 są te same; w kroku 4 otwórz folder Документи\Нишпорка; w zapytaniu zamiast „umieść skille dla wszystkich projektów” napisz „umieść skille w folderze ~/.agents/skills”.

Claude Code w terminalu — wystarczy jeden wiersz i uruchomienie:

nysh skills install --user   # скіли для всіх проєктів
claude

Inni — każdy asystent, który czyta skille w formacie SKILL.md (Agent Skills), między innymi OpenClaw. Umieść je w jego folderze: nysh skills install --target <тека>.

Jeśli coś jest nie tak¶

co widzisz	co robić
asystent: „polecenia `nysh` nie znaleziono”	Całkowicie zamknij Claude (ikona przy zegarze → Zakończ) i otwórz ponownie. W terminalu — otwórz nowe okno; nie pomogło — uruchom ponownie komputer
zakładka Code proponuje zmianę planu	Potrzebna jest subskrypcja Claude Pro lub Max
asystent: „środowisko silników nie jest gotowe”	Powiedz mu: „zainstaluj silniki odczytu i modele”
asystent: „torch się nie ładuje”, „brakuje Visual C++”	Powiedz mu: „zainstaluj silniki odczytu”. Nyshporka zainstaluje składnik Microsoft Visual C++ — Windows poprosi o uprawnienia administratora, zgódź się
asystent nie widzi folderu ze skanami	Folder leży poza folderem roboczym; asystent powinien zapytać o zgodę na wzięcie go do ewidencji (`nysh roots add`). Pliki nigdzie nie są przenoszone
instalator zakończył się „kod 1”	Zobacz ostatnie wiersze wyniku. Najczęściej — przerwane pobieranie, brak miejsca albo antywirus
coś innego	Napisz do autora, dodając dosłownie, co napisał asystent

Bez asystenta lub z Pythonem¶

Jeśli Python lub uv już jest, pakiet instaluje się z PyPI:

uv tool install "nyshporka[app,archives,htr]"   # або: pip install "nyshporka[app,archives,htr]"
nysh init                      # створити робочу теку
nysh doctor                    # перевірити машину
nysh serve                     # відкрити застосунок у браузері
nysh htr install               # середовище для моделей читання, разово
nysh models get                # моделі читання, ~225 МБ, разово

Jednowierszowy instalator dla Windows bez Pythona — w PowerShell:

irm https://raw.githubusercontent.com/SERGIUSH-UA/nyshporka/main/install/windows.ps1 -OutFile "$env:TEMP\nysh-install.ps1"
powershell -ExecutionPolicy Bypass -File "$env:TEMP\nysh-install.ps1"

Dla zaawansowanych: zestawy, przełączniki instalatora, gdzie leżą badania

Zestawy. nysh init pyta, z czego będziesz korzystać; zmienić można w każdej chwili — nysh sections, bez ponownej instalacji.

zestaw	co zawiera
`catalog`	katalogi, gazetteer, inwentarze zespołów — bez modeli odczytu, oszczędza ~2.5 GB
`amateur`	+ odczyt rękopisu i przeglądarka skanów
`researcher` (domyślnie)	+ wyszukiwanie w odczytanym tekście, ewidencja, eksport
`lab`	+ oznaczanie wierszy i douczanie modeli (`nysh train`)

Przełączniki. Tak samo dla skryptów i .exe:

co ustawiamy	`windows.ps1`	`unix.sh`	`.exe`
zestaw	`-Preset catalog`	`NYSH_PRESET=catalog`	`/PRESET=catalog`
cały skład pakietu	`-Source 'nyshporka[app,archives]'`	`NYSH_SOURCE=…`	—
konkretna wersja	`-Version X.Y.Z`	przez `NYSH_SOURCE`	wbudowana w plik
jeden folder na wszystko	`-Workspace D:\Genealogy\Nyshporka -Home_ D:\Genealogy\Nyshporka\.program`	—	`/WORKSPACE=D:\Genealogy\Nyshporka`
przenieść już zainstalowane	`nysh relocate D:\Genealogy\Nyshporka`	tak samo	tak samo
bez pytań	—	—	`/VERYSILENT`
bez pakietu informatorów	`-NoCatalog`	`NYSH_NO_CATALOG=1`	—
dziennik	—	—	`/LOG=setup.log`
gdzie mają leżeć badania	`NYSHPORKA_WORKSPACE`	`NYSHPORKA_WORKSPACE`	`NYSHPORKA_WORKSPACE`

⚠ irm … | iex dla skryptu Windows nie działa (plik ma UTF-8 BOM) — najpierw -OutFile, potem -File.

Komputer programisty. Instalator niczego nie przestawia: uv i własny Python 3.12 trafiają do folderu aplikacji, pyenv, conda i kompilacje pod CUDA zostają, jak były. Poza swoimi folderami — tylko dopisek w PATH. sh -s -- --dry-run pokazuje zmiany i niczego nie robi, NYSH_NO_MODIFY_PATH=1 nie rusza PATH. Lista zmian trafia do install-trace.txt.

Gdzie leżą badania. Folder roboczy (w poleceniach — przestrzeń robocza):

nysh init D:/Дослідження                      # обрати місце при створенні
export NYSHPORKA_WORKSPACE=D:/Дослідження     # закріпити для всіх команд
nysh --workspace D:/Дослідження doctor        # разово

Bez zmiennej polecenia szukają nyshporka.toml w górę od bieżącego folderu. Gdzie aplikacja patrzy teraz — nysh doctor, wiersz «Робочий простір» (przestrzeń robocza).

Mac z procesorem Intel. Instaluje się jak wszędzie; nysh htr install bierze Pythona i torch z conda-forge, bo PyPI nie ma dla niego kół torch nowszych niż 2.2.2.

Karta graficzna nie jest potrzebna. Bez niej strona jest odczytywana w ~20 s – 1 min (zależnie od procesora i liczby wierszy na stronie), z kartą — w ~10–15 s. Przyspieszenie kartą to osobny krok, podpowie go nysh doctor.